Ai nên thận trọng khi dùng Cỏ bấc đèn?

Nhóm đối tượng cần thận trọng khi sử dụng cỏ bấc đèn

Cỏ bấc đèn (Juncus effusus) là cây thảo sống lâu năm, ruột thân khô dùng làm thuốc truyền thống. Tuy nhiên, không phải người nào cũng nên dùng tự do.

Người dùng thuốc đông trùng

Theo nghiên cứu ^[1], Juncus effusus có thể làm thay đổi hoạt động chất thuốc trong cơ thể. Kết quả cho thấy, khi dùng đồng thời Juncus effusus với thuốc FS (một loại thuốc kháng sinh hoặc điều trị bệnh nền), nồng độ thuốc trong máu tăng đáng kể — lên tới 80% qua đường uống và 55% qua đường tiêm. Điều này đồng nghĩa với rủi ro tương tác thuốc, có thể gây độc thuốc nếu liều lượng vượ quá ngưỡng an toàn. Người đang dùng bất kỳ loại thuốc nào cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng cỏ bấc đèn.

Người tiếp xúc môi trường ô nhiễm kim loại nặng

Nghiên cứu ^[2] cho thấy Juncus effusus có khả năng hấp thụ và tích lũy kim loại nặng như arsenic (As), cadmium (Cd), chromium (Cr), mercury (Hg), lead (Pb) từ môi trường đất và nước. Cây thu thập nhiều nhất ở vùng có hoạt động khai thác sản xuất, như khu vực lò cao xi măng ở tỉnh Quí Nhơn. Nếu cây được trồng hoặc thu hoạch ở địa bàn công nghiệp, nhiên, khu đốt chất thải, có khả năng chứa khoáng chất độc hại. Người dùng nên cần nguồn gốc thu hoạch rõ ràng để tránh tiếp xúc kim loại nặng.

Người dùng liệu pháp thanh lọc cơ thể

Một số người tin dùng cỏ bấc đèn để thanh lọc, tiêu hóa chất độc. Nhưng theo nghiên cứu ^[3], cây có khả năng hấp thụ các chất PFAS (chất bảo tồn hoá học cực bền, gây ô nhiễm môi trường lâu dài). Nếu cây sống trong môi trường nước bị ô nhiễm PFAS, nó sẽ tích lũy chất độc này. Dùng trực tiếp có thể mang lại PFAS vào cơ thể, gây rủi ro cho gan, thận, hệ miễn dịch. Không nên dùng cỏ bấc đèn để thanh lọc nếu không rõ nguồn gốc môi trường.

Kết luận

Ba nghiên cứu trên đây chỉ ra ba rủi ro chính: tương tác thuốc ^[1], tích lũy kim loại nặng ^[2], và hấp thụ chất PFAS ^[3]. Người dùng cần lưu ý: không dùng khi đang dùng thuốc mà chưa hỏi bác sĩ; chỉ dùng cây thu hoạch từ nguồn sạch, đảm bảo không ô nhiễm; và tránh dùng vào mục đích thanh lọc cơ thể. Hiệu quả điều trị của cỏ bấc đèn chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền thống, chưa có bằng chứng khoa học lâm sàng đủ để khuyến cáo sử dụng rộng rãi.