Bilberry trong ẩm thực và y học cổ truyền
Cập nhật 19/9/2026 · 4 phút đọc · Bài mới
Bilberry (Vaccinium myrtillus) được dùng trong y học truyền thống nhưng bằng chứng hiện đại chưa khẳng định lợi ích cụ thể. Các nghiên cứu chất lượng cao cho thấy bilberry không cải thiện thị lực ban đêm ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, lá và gân bilberry chứa nhiều chất có lợi hơn quả, đang được khám phá tiềm năng chống dẫn độ béo và hạ lipid.
Bối cảnh dùng truyền thống
Trong y học truyền thống, quả việt quất đen (Vaccinium myrtillus) được dùng rộng rãi với nhiều niềm tin khác nhau. Tuy nhiên, bằng chứng hiện đại chưa đủ để khẳng định lợi ích cụ thể của loại thực phẩm này đối với bất kỳ tình trạng sức khỏe nào. Những gì được biết đến là quả việt quất đen chứa một số chất có thể đáng quan tâm để nghiên cứu sâu hơn, bao gồm anthocyanin, anthocyanoside, tannin và flavonoid.
So sánh bằng chứng truyền thống và hiện đại
Các nghiên cứu về tác dụng của việt quất đen đối với thị lực ban đêm đã cho kết quả mâu thuẫn nhau. Phần lớn các nghiên cứu có chất lượng kém. Những nghiên cứu nghiêm ngặt nhất đã không phát hiện việt quất đen có hiệu quả trong việc cải thiện thị lực ban đêm ở người khỏe mạnh. Điều này cho thấy sự chênh lệch lớn giữa việc sử dụng truyền thống và bằng chứng khoa học hiện đại.
Các dạng sử dụng khác nhau và an toàn
Quả việt quất đen được coi là an toàn khi tiêu thụ với lượng thường có trong thực phẩm. Chiết xuất quả việt quất đen đã được sử dụng an toàn trong các nghiên cứu với liều lên đến 160 mg/ngày trong tối đa 6 tháng và dường như dung nạp tốt. Tuy nhiên, lá việt quất đen có thể không an toàn khi dùng ở liều cao hoặc trong thời gian dài.
Các nhà khoa học đang khám phá tiềm năng mới
Nghiên cứu gần đây cho thấy lá và gân việt quất đen chứa mức độ cao hơn các chất có lợi so với quả [1][2]. Điều này mở ra hướng nghiên cứu mới, nơi những phần thường bị bỏ đi của cây được chú trọng đến vai trò chứa đựng các hợp chất sinh học hoạt động. Một số nghiên cứu trên động vật đã khám phá tiềm năng chống dẫn độ béo và hạ lipid của chiết xuất lá việt quất đen [3], nhưng cần thêm nghiên cứu lâm sàng để đánh giá áp dụng vào con người.
Lưu ý quan trọng
Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào, hãy trao đổi với chuyên gia y tế trước khi dùng việt quất đen hoặc các sản phẩm thảo dược khác. Một số loại thảo mộc và thuốc có thể tương tác theo hướng có hại. Ngoài ra, có rất ít thông tin về việc liệu sử dụng việt quất đen với lượng lớn hơn lượng có trong thực phẩm có an toàn trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú hay không.
Kết luận
Sự chênh lệch giữa sử dụng truyền thống và bằng chứng khoa học hiện đại về việt quất đen cần được nhận thức rõ ràng. Trong khi lá và thành phần của cây có tiềm năng nghiên cứu mới, nhưng hiệu quả chứng minh là cần thiết trước khi đưa ra bất kỳ khuyên dùng nào. Khi có bất kỳ vấn đề sức khỏe cụ thể nào, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo
- An Updated Systematic Review of Vaccinium myrtillus Leaves: Phytochemistry and Pharmacology — pubmed, 2023
- Contribution to the knowledge of the anatomy, histochemistry, and phenolic composition of leaf and stems of bilberry (Vaccinium myrtillus L.) cultivated in Tucuman, Argentina. — pubmed, 2024
- Evaluation of anti-obesity and lipid-lowering properties of Vaccinium myrtillus leaves powder extract in a hamster model. — pubmed, 2018
Quả việt quất đen (bilberry) chưa được chứng minh rõ ràng là có ích cho bất kỳ tình trạng sức khỏe nào. Quả việt quất đen chứa một số chất có thể đáng quan tâm để nghiên cứu sâu hơn, bao gồm anthocyanin, anthocyanoside, tannin và flavonoid. Các nghiên cứu về tác dụng của việt quất đen đối với thị lực ban đêm đã cho các kết quả mâu thuẫn nhau. Phần lớn các nghiên cứu có chất lượng kém. Những nghiên cứu nghiêm ngặt nhất đã không phát hiện việt quất đen có hiệu quả trong việc cải thiện thị lực ban đêm ở người khỏe mạnh.
Nên dùng bilberry ở mức lượng thường có trong thực phẩm. Tránh dùng lá bilberry ở liều cao hoặc dùng lâu dài. Nếu đang dùng thuốc, nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng bilberry hoặc thảo dược khác do nguy cơ tương tác.