Cách dùng Chà là hiệu quả

Chà là (Phoenix dactylifera): Dược liệu và công dụng tham khảo

Chà là (Phoenix dactylifera) là loài cây thuộc họ Arecaceae, có 14 loài trong genus Phoenix lan truyền từ Đảo Verde đến Đông Nam Á. Đây là loài trồng quan trọng vì trái cây chứa hạt có tên gọi chính xác là chà là, được dùng làm thực phẩm và trong y học cổ truyền. Tuy nhiên, do thiếu đặc điểm hình thái rõ rệt và lai hóa giữa các loài, việc phân biệt các loài Phoenix khó khăn. Nghiên cứu đã đề xuất sử dụng đánh dấu ADN như khu vực psbZ-trnfM trong chloroplast để giúp xác định chính xác hơn. Mặt khác, nghiên cứu về gen mitochondriên của P. dactylifera var. Khanezi cho thấy gen này gần liên quan với var. Khalas. Ở một số nghiên cứu khác, hạt chà là được dùng để nghiên cứu tác động lên gan, tuyến tiền liệt, nhưng công dụng cụ thể cần thêm nghiên cứu. Ở Mỹ, chà là cũng được trồng rộng rãi nhưng chịu ảnh hưởng bởi bệnh hại như cháy đen do Neodeightonia phoenicum.

Công dụng tham khảo từ nghiên cứu khoa học

Theo một bài đánh giá năm 2014, trái cây chà là đã được dân cư vùng Arab sử dụng lâu đời như một phần của chế độ ăn hàng ngày. Các bộ phận khác nhau của cây bao gồm lá, vỏ, hạt, trái cây và phấn hoa đều mang lại tiềm năng bảo vệ gan, chống tiể niên, hạ áp lực, chống loét dạ dày, kháng viêm, ngăn ngừa sự phát triển tế bào un, chống gây đột lặp, chống độc tính, giảm tiêu chảy, kháng khuẩn, kháng nấm và kháng virus ^[1]. Ngoài ra, chà là còn giúp tăng cấp độ nữ hormone, nam hormone, hồng cầu, hemoglobin, tỷ lệ hồng cầu trong máu, các tế bào gồm và tiểm cầu ^[1].

Một nghiên cứu năm 2022 cho thấy chiết xuất phấn chà là (Phoenix dactylifera) có tác động lên mô túi tin sinh trùng ở chuột đực, liên quan đến các protein liên kết như luteinizing hormone receptor, claudin-1, cingulin và zonula occludens ^[2]. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nghiên cứu này chỉ được thực hiện trên động vật và chưa áp dụng được cho con người.

Tác động lên gan và enzyme chuyển hóa thuốc

Nghiên cứu năm 2022 khám phá ảnh hưởng của việc tiêu thụ chà là và nhịn ăn đến biểu hiện mRNA của các enzyme chuyển hóa thuốc trong gan chuột. Kết quả chỉ ra rằng chiết xuất chà là có thể ảnh hưởng tới sự biểu hiện của các gen như cyp3a11, cyp2c29, cyp2d9 và ugt2b1 ^[3]. Điều này gợi ý tiềm năng tương tác giữa chà là và các thuốc được chuyển hóa bởi gan. Do đó, người dùng thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi kết hợp.

Lưu ý sử dụng

Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khuyến nghị dùng chà là như một liệu pháp điều trị bệnh. Các công dụng được nêu trên đây đến từ nghiên cứu trên tế bào, động vật hoặc phân tích hóa học, chưa được kiểm chứng rõ ràng ở con người. Nếu có nhu cầu sử dụng chà là cho mục đích sức khỏe, nên thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn phù hợp, đặc biệt nếu đang dùng thuốc hoặc có bệnh nền.