Cách dùng Cỏ ngọt hiệu quả

Giới thiệu chung về Cỏ ngọt

Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana), còn gọi là cúc ngọt hay cỏ đường, là cây thân cỏ sống lâu năm thuộc họ Cúc, có nguồn gốc từ Paragoay (Nam Mỹ). Cây cao khoảng 100cm, cành phân nhánh, lá mọc đối xứng, hình mũi mác, rộng 15–30mm, dài 30–60mm, có lông mịn. Lá hái khi cây sắp ra hoa, phơi hay sấy khô để dùng. Trong lịch sử, thổ dân Garani dùng cây như thực phẩm ngọt và trị bệnh tim, huyết áp cao, béo phì. Năm 1899, Bertoni mô tả khoa học, đến năm 1931 các nhà khoa học Pháp xác định stevioside và rebaudioside A là chất tạo độ ngọt chính. Theo nghiên cứu, chiết xuất từ lá có hoạt tính chống oxy hóa cao hơn so với từ thân cây, qua các xét nghiệm ORAC và CAA. Tuy nhiên, stevioside và rebaudioside A có giá trị ORAC thấp và không tạo độc tính tế bào. Cỏ ngọt thường dùng như thay thế đường cho bệnh nhân tiểu đường, nhưng công dụng và tác hại cụ thể cần nghiên cứu thêm.

Cách dùng phổ biến

Cỏ ngọt được dùng như một loại đường thay thế tự nhiên trong chế biến thực phẩm và đồ uống. Theo nghiên cứu, cây thường được sử dụng để thay thế đường trong các món tráng miệng truyền thống như halwa cà rốt và peda kesar ở Ấn Độ, với tỷ lệ thay thế từ 40% đến 100% tùy công thức ^[1]. Ngoài ra, các nhà sản xuất thủy sản và chăn nuôi đang khám phá việc sử dụng cỏ ngọt như một chất bổ sung tự nhiên nhằm hỗ trợ sức khỏe và tăng cường lợi ích bền vững cho động vật ^[2]. Người dùng có thể pha trực tiếp vài lá cỏ ngọt sấy khô vào nước nóng, trà, sinh tố hoặc các món tráng miệng để tận dụng vị ngọt tự nhiên mà không cần đường.

Lợi ích và hoạt tính

Theo các nghiên cứu, cỏ ngọt chứa hơn 20 loại steviol glycosides, trong đó có hai thành phần chính là stevioside và rebaudioside A, mang lại vị ngọt mạnh hơn 300 lần so với đường thường ^[3]. Các hợp chất này được tìm thấy có hoạt tính kháng oxy hóa cao trong chiết xuất từ lá cây ^[4]. Ngoài ra, các nghiên cứu chỉ ra rằng stevioside và rebaudioside A còn có hoạt tính kháng viêm, chống vi khuẩn và miễn dịch ^[2]. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giá trị ORAC của hai hợp chất này lại thấp và không gây độc tính tế bào ^[4].

Lưu ý khi sử dụng

Dù cỏ ngọt thường được dùng như thay thế đường cho bệnh nhân tiểu đường, nhưng các nhà khoa học cho rằng công dụng và tác hại cụ thể của cây cần được nghiên cứu thêm để đưa ra khuyến cáo chính xác ^[5]. Nếu bạn đang có bệnh nền như tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc đang dùng thuốc, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng cỏ ngọt thay thế đường hàng ngày.