Cam thảo dây trong ẩm thực và y học cổ truyền

Bối cảnh sử dụng truyền thống

Cam thảo dây (Abrus precatorius L.) là cây thuộc họ Cánh bướm, được biết đến với nhiều tên gọi địa phương như tương tư tử, dây cườm, ang krang, Gunja, Jequirity. Cây phân bố rộng khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, và trong y học cổ truyền, nhiều bộ phận của cây như rễ và lá được dùng thay thế cho cam thảo bắc. Theo truyền thống, lá cam thảo dây có vị ngọt, tính mát, không độc, được dùng để thanh nhiệt, nhuận phế, sinh tân. Nghiên cứu ^[1] chỉ ra rằng AP được áp dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe truyền thống cho nhiều bệnh như hen suyễn, vàng da, viêm gan, tránh thai, un, sảy thai, sốt rét. Ở Trung Quốc, lá được dùng như trà, trong khi ở Ấn Độ, rễ thay thế cho Glycyrrhiza uralensis hoặc làm nguyên liệu chiết xuất glycyrrhizin. Nghiên cứu ^[2] ghi nhận Abrus precatorius L. truyền thống dùng điều trị đau đầu, rối loạn phổi khí huyết (wind-phlegm), và huyết trùng.

Phân biệt với bằng chứng hiện đại

Nghiên cứu hiện đại đã xác nhận một số tác dụng dược lý của cây này. Theo ^[1], các hoạt chất trong lá và rễ có hoạt tính kháng viêm và kháng khuẩn. Nghiên cứu ^[3] nhấn mạnh tiềm năng chữa lành nhiều bệnh tật từ rễ, lá và hạt. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa cổ truyền và hiện đại rất rõ rệt. Trong khi y học cổ truyền tin dùng toàn cây an toàn, bằng chứng khoa học hiện nay cảnh báo không phải bộ phận nào cũng an toàn. Nghiên cứu ^[4] chỉ ra rằng hạt chứa abrin — một lectin độc rất mạnh, thu hút sự quan tâm lớn do tiềm năng nguy hiểm. Các nhà nghiên cứu đã phát triển các khung chống abrin để phân biệt với các protein liên quan như Abrus precatorius agglutinin hoặc ricin từ cây nhựa. Ngoài ra, ^[5] ghi nhận ở Cameroon, lá và thân cây được dùng như thuốc truyền thống và khám phá như nguồn enzyme protease tiềm năng.

Cảnh báo an toàn và hạn chế

Mặc dù có nhiều công dụng, người dùng cần lưu ý rằng không phải bộ phận nào của cây cũng an toàn. Hạt chứa chất độc như abrin, đòi hỏi phải được xử lý cẩn trọng hoặc tránh dùng hoàn toàn. Nguồn tham khảo còn hạn chế về liều dùng chính xác và tác dụng lâu dài, đặc biệt khi dùng lâu dài hoặc kết hợp với thuốc khác. Người dùng nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi sử dụng, đặc biệt nếu đang điều trị bệnh mạn tính hoặc dùng thuốc khác.