Cây cứt lợn trong ẩm thực và y học cổ truyền

Bối cảnh dùng truyền thống

Cây cứt lợn (Ageratum conyzoides L) là thảo dược thuộc họ Cúc, thân thảo thấp 30–50 cm, thân xanh hoặc tím, phủ lông mỏng. Lá hình trứng dài 3–7 cm, mép răng cưa, cả hai mặt đều có lông, khi xay thơm mùi hắc. Cây mọc hoang khắp nơi, thích nghi đất đai khác nhau, dễ kiếm. Dân gian dùng lá ép nát thủ nhục cho viêm xoang cấp lợi; không tác dụng phụ, lành tính. Một số nguồn ghi nhận tên gọi hy thiêm (Siegesbeckia orientalis L) cùng họ, tính năng tương tự nhưng chưa rõ hóa chất chính xác.

Dùng truyền thống và hoạt chất

Ageratum conyzoides L., is an annual herb with a long history of traditional medicinal uses in many countries in the world, especially in the tropical and subtropical regions ^[1]. In African traditional medicine, Ageratum conyzoides has been used as purgative, febrifuge, anti-ulcer and wound dressing ^[2]. Ageratum conyzoides L. is a plant widely used in traditional medicine of tropical and subtropical regions for its anti-inflammatory and antinociceptive properties ^[3]. Ageratum conyzoides L. (Family:Asteraceae) is an annual aromatic invasive herb, mainly distributed over the tropical and subtropical regions of the world ^[4]. Goat weed (Ageratum conyzoides L.), or bandotan in Indonesia, is an herbaceous plant that broadly grows up in both subtropical as well as tropical areas ^[5].

Hạn chế và rủi ro

To date there is no safety information about long term use of Ageratum conyzoides which contains pyrrolizidine alkaloids, a class of hepatotoxic and carcinogenic phytochemicals ^[2]. The essential oil contains phytochemicals such as phenol, phenolic ester, and coumarin, whereas many compounds can been identified in the whole part such as terpenoid, steroid, chromene, pyrrolizidine alkaloid, and flavonoid ^[5]. Nevertheless, the chemical composition of its medicinal preparation has not been yet accurately established ^[3].

Kết luận

Dùng truyền thống lan rộng nhưng chứng minh khoa học còn hạn chế. Pyrrolizidine alkaloids có mặt trong cây, tiềm năng gây độc gan và unG thư. Liên quan tình trạng bệnh lý cụ thể, nên tham khảo bác sĩ chuyên khoa hoặc dược sĩ trước khi dùng.