Chamomile trong ẩm thực và y học cổ truyền

Bối cảnh dùng truyền thống và vai trò của hoa cúc la mã

Hoa cúc la mã (Matricaria recutita), còn gọi là German chamomile, là một trong những thảo dược được dùng rộng rãi nhất trong y học cổ truyền châu Âu. Theo một nghiên cứu năm 2003, cúc la mã là một loại thảo dược lâu đời, được sử dụng phổ biến trong thực hành y tế, với các dịch nước và cồn chiết xuất từ hoa thường được dùng vì tính chất kháng viêm, kháng sinh và giãn cơ búng ^[1]. Trong khoa học hiện đại, hoa cúc la mã được biết đến như một nguồn cung cấp các hợp chất thơm volatile terpenoid, được các nhà nghiên cứu khám phá vì hoạt chất chống vi khuẩn và các tính năng dược lý tiềm năng ^[2]. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa cách dùng truyền thống và bằng chứng khoa học hiện đại vẫn tồn tại rõ rệt.

Cách dùng truyền thống vs bằng chứng khoa học hiện đại

Trong y học truyền thống, hoa cúc la mã thường được pha thành trà uống để điều trị rối loạn tiêu hoá, đau bụng, viêm hô hấp và các bệnh về da. Một số nghiên cứu sơ bộ cho thấy thực phẩm bổ sung hoa cúc la mã có thể hữu ích đối với rối loạn lo âu lan tỏa và trầm cảm đi kèm. Ngoài ra, một số sản phẩm chứa kết hợp thảo mộc bao gồm hoa cúc la mã cũng được ghi nhận có lợi cho tiêu chảy ở trẻ em và trẻ sơ sinh bị colic. Tuy nhiên, dùng riêng hoa cúc la mã chưa được chứng minh là hữu ích cho các tình trạng này.

Về mặt khoa học, một nghiên cứu năm 2011 đã chỉ ra rằng hoa cúc la mã có hoạt chất chống dị ứng thông qua mô hình dị ứng do tế bào mast gây ra, hỗ trợ lý thuyết truyền thống về khả năng chống viêm và giảm kích ứng của thảo dược này ^[3]. Một số nghiên cứu quy mô nhỏ cũng gợi ý rằng nước súc miệng chứa hoa cúc la mã có thể phòng ngừa hoặc điều trị sưng hoặc kích ứng trong miệng do xạ trị, hóa trị hoặc ghép tế bào gốc. Tuy nhiên, theo một tổng quan năm 2019, không có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định hoa cúc la mã có lợi cho chứng mất ngủ, khi nghiên cứu duy nhất về chủ đề này không tìm thấy bất kỳ lợi ích nào từ việc sử dụng nó ^[4].

An toàn sử dụng và lưu ý quan trọng

Hoa cúc la mã có khả năng an toàn khi dùng đường uống với lượng thường thấy trong trà và các loại thực phẩm khác. Nó cũng có thể an toàn khi người lớn và trẻ em dùng đường uống cho mục đích điều trị trong thời gian ngắn. Dùng lên da ở người lớn và trẻ em hoặc dùng làm nước súc miệng cho mục đích điều trị cũng có thể an toàn ở các liều lượng nhất định và trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, tác dụng phụ không phổ biến như buồn nôn, chóng mặt và phản ứng dị ứng, bao gồm cả phản ứng quá mẫn nghiêm trọng và sốc phản vệ ở một số người. Nếu dùng gần mắt, hoa cúc la mã có thể gây kích ứng mắt. Những người có khả năng dị ứng với các loài thực vật họ hàng như cỏ phấn hương, cúc đại đóa, cúc vạn thọ hoặc cúc họa miệng sẽ có nguy cơ gặp phản ứng dị ứng với cúc la mã cao hơn.

Tương tác thuốc và cảnh báo đặc biệt

Hoa cúc la mã có thể có một số tác dụng tương tự estrogen. Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy dùng cúc la mã cùng với thuốc tránh thai có thể làm giảm tác dụng của thuốc này. Ngoài ra, hoa cúc la mã có thể làm trầm trọng thêm bất kỳ tình trạng bệnh lý nào nhạy cảm với việc tiếp xúc với estrogen, chẳng hạn như ung thư vú hoặc ung thư tử cung. Các tương tác giữa hoa cúc la mã với một số loại thuốc chuyển hóa qua gan và warfarin (thuốc làm loãng máu) cũng đã được ghi nhận. Do đó, nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào, cần trao đổi với nhân viên y tế trước khi sử dụng hoa cúc la mã hoặc các sản phẩm thảo dược khác. Hiện có rất ít dữ liệu về việc liệu hoa cúc la mã có an toàn khi sử dụng trong thời kỳ mang thai, cho con bú hay không.