Chó đẻ răng cưa có tác dụng gì?

Giới thiệu chung

Chó đẻ răng cưa (Phyllanthus urinaria L.) là cây thảo thân thẳng, cao khoảng 30cm, có tên gọi khác như diệp hạ châu, trân châu thảo, thuộc họ Thầu dầu. Cây mọc hoang dại rộng khắp ở Việt Nam, từ thành thị đến nông thôn, và còn được trồng trên cánh đồng, trang trại như nguyên liệu dược liệu. Lá mọt so le, hình thùuôn dài 5-15mm, rộng 2-5mm, mép có những rãnh nhỏ giống răng cưa, mặt dưới lá màu xanh lơ. Quả nhỏ, tròn, chứa hạt. Theo nghiên cứu, cây chứa các lignan đặc trưng có hoạt tính sinh học cao.

Công dụng đã có bằng chứng

Theo nghiên cứu, chiết xuất Chó đẻ răng cưa được sử dụng rộng rãi với tính chất kháng viêm, chống tiêu chảy và bảo vệ gan ở các nước châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc và Thái Lan ^[1]. Nhằm đánh giá tác dụng chống unver tính xuất huyết thực thể gan, các nhà nghiên cứu đã điều tra tác động của chiết xuất lên tính sống của tế bào HepG2 và quá trình oxy hóa của mitochondria gan chuột ^[1]. Kết quả cho thấy chiết xuất có khả năng ảnh hưởng tới sự sống còn của tế bào gan và hoạt động của mitochondria, nhưng bằng chứng khoa học hỗ trợ sử dụng trong điều trị unver tính, đặc biệt là unver thực thể gan, còn hạn chế ^[1].

Nghiên cứu phản hồi sinh học và hoạt chất của Phyllanthus urinaria L. cho thấy cây được dùng trong y học dân gian để điều trị vàng da, tiểu đường, sốt rét và các bệnh gan ^[2]. Các hoạt chất có mặt trong cây đã được chứng minh có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào unver, bao gồm cơ chế kích hoạt các đường tín hiệu NF-kappaB, P13K/AKT và ERK/JNK/P38/MAPKs liên quan tới sự phát triển, nhân lên và tử chết tế bào ^[3]. Cụ thể, nghiên cứu cho thấy chiết xuất Chó đẻ răng cưa ngăn cản sự phát triển của tế bào unver xương 143B thông qua đường tín hiệu gây ra sự kích hoạt của Fas receptor/ligand và tăng cường gốc phó Oxit (ROS) trong và ngoài màng mitochondria, dẫn đến thay đổi độ nhớ đặc biệt của màng mitochondria và biểu đạt Bcl-2 ^[4].

Tác dụng bảo vệ gan

Một nghiên cứu khác đã chỉ ra rằng chiết xuất Chó đẻ răng cưa có khả năng giảm nhẹ tổn thương gan do acetaminophen gây ra, liên quan tới sự tham gia của chất đốt cytochrome P450 CYP2E1 ^[5]. Phân tích sinh học học lượng của mẫu gan chuột cho thấy chiết xuất bảo vệ các tế bào gan khỏi tổn thương do acetaminophen ^[5]. Tuy nhiên, các công dụng chữa trị cụ thể chưa được chứng minh khoa học rõ rệt, cần thêm nghiên cứu để xác định liều dùng an toàn và hiệu quả.

Kết luận

Chó đẻ răng cưa (Phyllanthus urinaria L.) là loài cây có tiềm năng sinh học cao với một số công dụng đã được nghiên cứu như kháng viêm, bảo vệ gan và ức chế tăng trưởng tế bào unver. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu lâm sàng để xác định liều dùng an toàn, hiệu quả và cơ chế hoạt động cụ thể. Khi có nhu cầu sử dụng liệu pháp dựa trên Chó đẻ răng cưa, nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế hoặc nhà chuyên môn dược liệu.