Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Trang chủ/Công dụng truyền thống/Cỏ mực: thành phần và cơ chế tác động
CÔNG DỤNG TRUYỀN THỐNG

Cỏ mực: thành phần và cơ chế tác động

Đội ngũ biên tập Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Cập nhật 20/9/2026 · 4 phút đọc · Bài mới
TRẢ LỜI NHANH

Cỏ mực (Eclipta prostrata) chứa nhiều hoạt chất như wedelolactone, demethylwedelolactone, alpha-formylterthienyl, polyacetylen và một số glycoside mới. Các hợp chất này có cơ chế kháng viêm thông qua ức chế sản xuất NO, PGE2 và TNF-alpha, đồng thời hoạt tính ức chế DGAT1 và alpha-glucosidase, gợi ý tiềm năng hỗ trợ điều trị bệnh mỡ, tiểu đường và rối loạn chuyển hóa chất béo.

Hoạt chất chính và cơ chế đã biết

Cỏ mực (Eclipta prostrata) chứa nhiều nhóm hoạt chất phụ trợ, trong đó các hợp chất được cô đọng từ nguồn tham khảo [1] bao gồm wedelolactone, demethylwedelolactone, alpha-formylterthienyl và một số polyacetylen mới. Ngoài ra, nghiên cứu [2] còn xác định thành công một polyacetylen glycoside mới mang tên eprostrata I cùng với bảy thành phần đã biết khác. Các nhà nghiên cứu [3] cũng từ lá và gốc cây tìm ra một isoflavone glycoside mới gọi là prostratanoside A. Những hợp chất này được xác định cấu trúc bằng các phương pháp khí tượng học và quang phổ (NMR, MS).

Cơ chế kháng viêm

Theo nghiên cứu trên tế bào RAW264.7 [4], chiết xuất toàn cây và các hợp chất cô lập từ cỏ mực có khả năng ức chế phản ứng viêm do lipopolysaccharide (LPS) gây ra. Cụ thể, chúng giảm sản sinh nitric oxide (NO), prostaglandin E2 (PGE2) và tumor necrosis factor-alpha (TNF-alpha). Trong số các hợp chất được kiểm tra, orobol cho thấy hoạt tính mạnh nhất với giá trị IC50 đạt 4.6 µM đối với sản xuất NO. Cơ chế hoạt động có liên quan tới sự điều chỉnh biểu hiện mRNA của các gen gây viêm.

Hoạt tính sinh lý khác

Ngoài tác dụng kháng viêm, các hợp chất từ cỏ mực còn được báo cáo có hoạt tính ức chế DGAT1 [2], một enzyme tham gia quá trình tổng hợp chất béo. Các hợp chất cô lập từ nghiên cứu này đều cho kết quả IC50 dao động từ 74.4 đến 101.1 µM. Hơn nữa, một số hợp chất cũng mang lại hoạt tính ức chế alpha-glucosidase [3], với prostratanoside A cho IC50 là 10.3 µM. Hoạt tính này gợi ý tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết, nhưng cần nghiên cứu thêm để khẳng định cơ chế cụ thể.

Ứng dụng và lưu ý

Theo tổng kết năm 2019 [5], cỏ mực được dùng truyền thống cho các bệnh chảy máu như hôn mệm, tiểu tiểu, chảy máu cam, rối loạn kinh nguyệt, cũng như các bệnh da, rối loạn tiêu hóa và rụng tóc. Tuy nhiên, mọi thông tin trên chỉ mang tính tham khảo. Người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược trước khi sử dụng để tránh tương tác thuốc và đảm bảo liều dùng an toàn.

Nguồn tham khảo

  1. [Studies on the chemical constituents of Eclipta prostrata (L)]. — pubmed, 2001
  2. New polyacetylenes glycoside from Eclipta prostrate with DGAT inhibitory activity. — pubmed, 2019
  3. A new isoflavone glycoside from the stems of Eclipta prostrata (L.) L. with glycosidase inhibitory activity. — pubmed, 2025
  4. Antiinflammatory constituents from Eclipta prostrata using RAW264.7 macrophage cells. — pubmed, 2011
  5. A review on traditional uses, phytochemistry and pharmacology of Eclipta prostrata (L.) L. — pubmed, 2019
Khoa học nói gì?

Chưa có đủ dữ liệu bằng chứng cho mục này.

Áp dụng trong đời sống

Cỏ mực thường được dùng truyền thống cho chảy máu, bệnh da, rối loạn tiêu hóa và rụng tóc. Tuy nhiên, nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng để tránh tương tác thuốc và đảm bảo liều lượng an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Cỏ mực có tác dụng gì trên hệ thống viêm không?
Có. Chiết xuất và các hợp chất cô lập từ cỏ mực có khả năng ức chế phản ứng viêm do LPS gây ra bằng cách giảm sản xuất NO, PGE2 và TNF-alpha, với orobol cho IC50 mạnh nhất là 4.6 µM.
Cỏ mực có thể giúp kiểm soát đường huyết không?
Một số hợp chất từ cỏ mực có hoạt tính ức chế alpha-glucosidase, với prostratanoside A cho IC50 là 10.3 µM, gợi ý tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết, nhưng cần nghiên cứu thêm để khẳng định cơ chế cụ thể.

Có thể bạn cũng quan tâm