Có nên dùng Bạch tật lê thường xuyên không?

Giới thiệu chung về bạch tật lê

Bạch tật lê (Tribulus terrestris) là quả của cây gai chống, thuộc họ Gai chống, mọc rộng khắp miền bắn Australia, Đông Nam và Địa Trung Hải châu Âu, châu Phi, Nam Á. Ở Việt Nam, cây mọc nhiều ở ven biển từ Quảng Bình trở vào, đặc biệt là Bình Thuận. Cây bò lan trên mặt đất, cao 30–60 cm, lá kép lông chim, hoa vàng, quả nhỏ. Bạch tật lê đã dùng trong y học cổ truyền từ thời cổ đại ở Trung Quốc, Ấn Độ và vùng Đông Nam Âu, thường để chữa các chứng về mắt như đau mắt đỏ, chảy nước mắt. Một số nguồn ghi nhận công dụng hỗ trợ điều trị suy giảm tình dục, cường dương, bổ thận, lợi tiểu và khắc phục bất lực nam giới. Theo dữ liệu WIPO, có 13 sáng chế liên quan đến bạch tật lê, trong đó 6 khẳng định công dụng tăng cường sức khỏe tình dục.

Tác dụng và công dụng

Theo nghiên cứu ^[1], bạch tật lê có thể hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch và triệu chứng đường tiểu buối ở nam giới cao tuổi với chức năng tuyến giáp giảm. Tác động của bạch tật lê đến chức năng sinh sản và tính dục được cho là thông qua các hợp chất saponin thực phẩm, đặc biệt là saponin chính là protodioscin. Nghiên cứu ^[2] cho thấy chiết xuất bạch tật lê có tác động tích cực đến sức khỏe thể chất của vận động viên, tăng cường sức mạnh cơ bắp trong các vùng năng lượng khác nhau. Theo ^[3], bạch tật lê chứa các hợp chất có tính chất chống oxy hóa và kháng viêm, nhưng tác dụng của nó đối với stress oxy hóa do tập luyện và phản ứng viêm cơ bắp vẫn chưa rõ ràng.

Những hạn chế và rủi ro

Mặc dù có nhiều công dụng được báo cáo, nhưng bằng chứng khoa học về hiệu quả và an toàn của bạch tật lê còn hạn chế. Theo ^[4], dù đã sử dụng lâm thời trong y học dân gian trong 5.000 năm, các mục tiêu, tác dụng, cơ chế hoạt động và cách sử dụng cụ thể của nó cần được nghiên cứu thêm. Đặc biệt, nghiên cứu ^[5] đưa ra một trường hợp bệnh nhân nam 46 tuổi phát triển vành đái nặng và suy thận sau 2 tháng dùng thực phẩm bổ sung bạch tật lê hàng ngày, cho thấy rủi ro gây độc tính gan và thận nặng.

Kết luận

Bạch tật lê có tiềm năng hỗ trợ điều trị một số bệnh lý như suy giảm tình dục, bệnh tiểu đường và tăng cường sức khỏe thể chất, nhưng bằng chứng khoa học hiện tại còn thiếu và chưa đủ mạch lạc. Một số trường hợp báo cáo cho thấy nguy cơ gây độc cho gan và thận. Người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược lý trước khi sử dụng bạch tật lê, đặc biệt nếu có tiền sử bệnh gan, thận hoặc đang dùng thuốc khác.