Có nên dùng Bitter Orange thường xuyên không?

Cơ hội và giới hạn chứng minh về cam đắng (Citrus aurantium)

Cam đắng (Citrus aurantium) — còn gọi là cam đinh — là loài cam thường được dùng trong sản xuất mứt, siro, liqueur và vỏ cam ngâm đường ^[1]. Tuy nhiên, vai trò của nó dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giảm cân, tăng cường hiệu suất thể thao hoặc điều trị bệnh chưa được chứng minh rõ ràng. Nhiều sản phẩm chứa cam đắng đang lư hành trên thị trường, nhưng công thức và hàm lượng thành phần chính (đặc biệt là p-synephrine) thường khác nhau, dẫn đến kết quả nghiên cứu mâu thuẫn và khó đưa ra kết luận chung.

Tác dụng trên sức khỏe: bằng chứng chưa đủ để kết luận

Hiệu quả của cam đắng trong quản lý cân nặng và tăng cường hiệu suất thể thao được quảng cáo rộng rãi, nhưng các nghiên cứu lâm sự thực sự hạn chế. Một số nghiên cứu nhỏ đã đánh giá tác động của cam đắng — có hoặc không có caffeine — lên hiệu suất thể thao, nhưng kết quả không nhất quán và phần lớn không chỉ ra lợi ích rõ rệt. Nghiên cứu duy nhất đánh giá tác động của cam đắng đối với hiệu suất thể thao trong thời gian hồi phục sau tập luyện không có so sánh với nhóm kiểm soát đủ lớn, do đó kết quả khó khẳng định ^[2].

Về tác dụng trên da, việc thoa tinh dầu cam đắng lên da để điều trị nhiễm nấm (như hắc lào, nấm bàn chân hay nấm bẹn) cũng chưa có bằng chứng tin cậy. Nghiên cứu duy nhất thử nghiệm tinh dầu cam đắng cho các tình trạng nhiễm trùng da đã không so sánh với phương pháp điều trị chuẩn hay dược phẩm giả, khiến kết quả khó có thể giải thích một cách có thuyết phục.

Tương tự, tinh dầu cam đắng từng được dùng trong liệu pháp hương thơm cho các tình trạng như lo âu và mất ngủ, nhưng chưa có bằng chứng đủ để khẳng định lợi ích thực sự từ cách dùng này.

Rủi ro và cảnh báo: chưa thể loại trừ nguy hiểm tim mạch

Dù cam đắng được coi là an toàn khi dùng đường uống ở mức độ thường thấy trong thực phẩm, nhưng lo ngại về các sản phẩm chứa cam đắng dưới dạng thực phẩm chức năng đang ngày càng lớn. Các biến cố nghiêm trọng như rối loạn nhịp tim, đau tim và đột quỵ đã được báo cáo ở người dùng sản phẩm cam đắng, nhưng phần lớn sản phẩm này chứa nhiều thành phần khác ngoài cam đắng, khiến khó xác định xem liệu cam đắng hay thành phần p-synephrine có đóng vai trò gây ra các biến cố này hay không ^[3].

FDA từng phân tích 59 sản phẩm chứa cam đắng và phát hiện nhiều chất amine, trong đó có cả chất tổng hợp như methylsynephrine hoặc isopropyloctopamine — những chất không được phép trong thực phẩm tại Hoa Kỳ. Ngoài ra, trong số 23 sản phẩm có ghi rõ hàm lượng synephrine, chỉ có 5 sản phẩm chứa lượng gần đúng với nhãn (80–120% mức công bố), cho thấy sự thiếu kiểm soát chất lượng nghiêm trọng.

Kết luận và khuyến nghị tham khảo

Hiện chưa đủ bằng chứng để khẳng định cam đắng có lợi cho bất kỳ mục đích sức khỏe nào, cũng như để khẳng định nguy cơ thực sự của nó. Nếu đang sử dụng thuốc bất kỳ loại nào, nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng cam đắng hoặc bất kỳ thảo dược nào khác, vì có thể tương tác gây hại. Sử dụng cam đắng có thể không an toàn trong thai kỳ hoặc khi cho con bú, và dữ liệu từ động vật mẫu cho thấy các chất trong cam đắng có thể làm giảm sản lượng sữa mẹ.