Củ mài có tác dụng phụ hoặc lưu ý gì không?

Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng củ mài

Củ mài (Dioscorea hamiltonii), còn gọi là hoài sơn, sơn dược, chỉnh hoài, là loài củ của cây dây leo thuộc họ Củ nâu (Dioscoreaceae). Cây mọc nhiều ở vùng miền núi, có rễ củ hình trụ dẹt, dài 30–50cm. Củ giàu tinh bột, chất nhầy, glucose, protein, acid amin, saponin, cholin và sinh tố C. Trong y học cổ truyền, rễ củ được dùng làm thuốc bổ, hỗ trợ chống lão suy, ngừa bạc tóc sớm, bổ thận, kiện tỳ.

Tuy nhiên, cần lưu ý một số tác dụng phụ và vấn đề an toàn liên quan đến củ mài.

Rủi ro độc tính và chất lượng sản phẩm

Nghiên cứu phân tích sáu loài Dioscorea bao gồm cả D. hamiltonii cho thấy, qua GC-MS, lidocaine là hợp chất chiếm tỷ trọng lớn trong hai trong số các loài này ^[1]. MTT assay không cho thấy độc tính trong tất cả các mẫu PBMCs được kiểm tra ^[1]. Tuy nhiên, sự hiện diện của lidocaine — một chất gây độc nếu tiếp xúc trực tiếp với da hoặc nạp vào máu quá mức — đòi hỏi cần cẩn trọng trong liều dùng và cách chế biến ^[1].

Ngoài ra, một số sản phẩm thị trường đã bị phát hiện là nhập khẩu khoai mì và "gán nhãn" thành hoài sơn, gây lo ngại về chất lượng và an toàn thuốc.

Tương tác với thuốc và người bệnh đặc biệt

Theo các nguồn tham khảo, saponin — một nhóm hợp chất có mặt trong củ mài — có thể can thiệp vào các hoạt động của một số thuốc, đặc biệt là các thuốc chống đông huyết hoặc thuốc miễn dịch ^[2]. Vì vậy, người dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh tiểu đường, tim mạch nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng.

Diosgenin — một loại saponin khác — cũng được báo cáo có thể giảm stress oxy hóa và bảo vệ tim mạch khỏi tổn thương do ischemia, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc có thể tương tác với hệ thống tim mạch ^[2].

Lưu ý sử dụng

Trước khi dùng củ mài dưỡng chỉnh hoài, nên:

• Kiểm chứng nguồn gốc thực sự của sản phẩm, tránh mua hàng không rõ nguồn gốc gia công.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang dùng thuốc đông huyết, thuốc điều trị tiểu đường hoặc có bệnh nền về tim mạch.
• Theo dõi phản ứng dị ứng như phát ban, ngứa nếu dùng lââu dài.

Vì củ mài chứa lidocaine và các hợp chất saponin, việc dùng quá liều hoặc kết hợp với một số thuốc có thể gây rối loạn sinh lý. Nếu có bất kỳ phản ứng bất thường nào, cần ngưng sử dụng và hỗ trợ y tế.