Cúc mâm xôi trong ẩm thực và y học cổ truyền

Bối cảnh dùng truyền thống

Cúc mâm xôi (Chrysanthemum morifolium) là loài cúc quan trọng với giá trị kinh tế và văn hóa lớn ^[1]. Lá và cánh dùng trong y dược truyền thống, được ghi nhận tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ thần kinh và tim mạch, phòng theo cúm và viêm ^[2]. Giống 'Hangbaiju' từ Zhejiang là biểu đồng của vùng này.

Khác biệt với bằng chứng hiện đại

Nghiên cứu genom hoàn chỉnh cho thấy giống này có sự kiện ba hóa bộ gen (WGT) và nền tảng gen 8,15 Gb với 27 pseudochromosomes. Theo nghiên cứu in vitro, flavonoid chiết xuất từ cúc mâm xôi có khả năng ức chế sinh trưởng tế bào Un tiêu hóa MKN45. Tác phẩm chứa nhiều hợp chất hoạt chất như flavonoid và polysaccharide, được xác định bằng kỹ thuật quang học siêu rừng gần đây.

Cơ sở khoa học hiện đại

Polysaccharides là một trong những thành phần hoạt tích chủ yếu trong C. morifolium, có nhiều lợi ích sức khỏe như cải thiện táo bẹn chức năng, cải thiện viêm loét đại trực trùng, chống oxy hóa, ức chế sinh lệch máu, điều chỉnh miễn dịch, prebiotic ^[1]. Theo nghiên cứu, GC-MS được sử dụng để phân tích thành phần các giai đoạn nở hoa khác nhau và các bộ phận khác nhau, đồng thời nghiên cứu tác dụng chống vi khuẩn của sáu dầu tinh dẫn đối với S. aureus và P. acnes cũng như tác dụng giảm viêm trên tế bào THP-1 ^[3].

Nghiên cứu trên mô hình Drosophila melanogaster cho thấy C. morifolium giàu selen (SeCM) có nội dung selen cao hơn so với C. morifolium truyền thống (TCM), với tác dụng kéo dài tuổi thọ và ảnh hưởng đến biểu hiện gen liên quan đến hệ thống bảo vệ chống oxy hóa ^[4]. Gen di truyền chloroplast của giống 'Baekma' có độ dài 151,060 bp với vùng bản đồ lớn (LSC) 82,862 bp, vùng bản đồ nhỏ (SSC) 18,294 bp và hai vòng lặp nghịch đảo (IRs) 24,952 bp, chứa 130 gen bao gồm 85 gen mã hóa protein, 8 rRNA và 37 tRNA ^[5].

Kết luận

Cúc mâm xôi là ví dụ tiêu biểu cho sự kết hợp giữa dùng truyền thống và nghiên cứu hiện đại. Trong khi y dược truyền thống dựa vào kinh nghiệm tích lũy lâu đời, các nghiên cứu khoa học hiện đại đã khẳng định cơ sở sinh học và hóa học cụ thể của các hợp chất hoạt tích. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bằng chứng còn hạn chế về liệu trình điều trị cụ thể. Khi có nhu cầu sử dụng liên quan đến tình trạng bệnh lý, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế chuyên môn.