Cúc tần trong ẩm thực và y học cổ truyền

Bối cảnh dùng truyền thống

Cây cúc tần (Pluchea indica) là dược liệu quen thuộc trong y học Việt Nam, mọc hoang và được trồng rộng rãi, thường làm hàng rào xanh. Toàn cây (lá, cành, rễ) đều có thể dùng làm thuốc. Lá tươi thường hái quanh năm, cành và rễ thường dùng khô. Theo y học cổ truyền, cúc tần vị đắng, cay, thơm, tính ấm, dùng để tán phong hàn, lợi tiểu, tiêu độc, tiêu ứ, sát trùng, giúp tiêu hóa và thường xuyên dùng cho cảm sốt không ra mồ hôi. Nghiên cứu khoa học cho thấy lá chứa khoảng 2,9% protein, đồng thời toàn cây có chứa acid chlorogenic và tinh dầu. Cây còn được dùng truyền thống cho các triệu chứng như đau thắt lưng, đau dương khí, tiểu khó, chảy nước dương, và một số trường hợp viêm, sốt. Tuy nhiên, công dụng cụ thể và liều dùng chính xác cần được nghiên cứu và tham khảo thêm từ tài liệu chuyên ngành.

Công dụng theo bằng chứng hiện đại

Nghiên cứu đã xác định cơ chế chống viêm của chiết xuất lá cúc tần trên tế bào động cầu RAW 264.7 kích hoạt bởi LPS và mô hình động vật viêm cấp tính ^[1]. Chiết xuất lá cúc tần cũng được chứng minh có tác dụng thúc đẩy liên kết và sống còn tế bào trong dòng tế bào ung thư hô hấp miệng, đồng thời hỗ trợ làm vết thương qua công thức spray miệng chứa nanoparticle ^[2]. Ở rễ cây, phần chiết xuất hexane (H-PIRE) đã biểu đạt tính chất chống đột phá và gây tử chịu tế bào đối với tế bào u thần kinh đệm thông qua phân tích luồng và western blot ^[3]. Những kết quả này cho thấy tiềm năng ứng dụng trong điều trị uncategorized inflammation và một số bệnh lý ung thư, tuy nhiên cần nghiên cứu lâm sàng để khẳng định hiệu quả lâm thực.

Các triệu chứng truyền thống được điều trị

Trong y học cổ truyền, cúc tần được dùng rộng rãi cho nhiều tình trạng như đau thắt lưng, đau dương khí, tiể khó, chảy nước dương, viêm và sốt ^[4]. Cây còn được áp dụng cho các bệnh về hệ tiết niệu như đá thận, viêm màng cổ tử cung, hôi nách, da mụn, dạ dày đau, tiêu chảy, tiể tiện, đái khó, đau bụng kinh, sâu chân tay ngứa, đau cơ, tiể tiện, đái tiể, đau dạ dày, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể, bệnh tiể