Sự thật về Ashwagandha: đâu là hiểu lầm phổ biến?

Ashwagandha: Dược liệu dân gian vs bằng chứng khoa học

Ashwagandha (Withania somnifera) là dược liệu thuộc họ Solanaceae, được dân gian châu Á sử dụng hàng ngàn năm như thuốc tăng sức đề kháng, giảm căng thẳng, hỗ trợ sinh sản nam. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện có cho thấy vai trò của nó còn hạn chế và chưa đủ mạnh để khẳng định nhiều quan niệm dân gian.

Tác dụng trên sức khỏe tâm thần

Nghiên cứu hệ thống và meta-phân tích cho thấy ashwagandha có thể mang lại lợi ích đối với một số triệu chứng sức khỏe tâm thần ở bệnh nhân mắc bệnh tâm thần ^[1]. Tuy nhiên, bằng chứng chưa rõ ràng về hiệu quả chống lo âu cụ thể. Một số nghiên cứu trên mô hình động vật chỉ ra ashwagandha có tính chất kháng viêm và bảo vệ nơron nhận thần kinh ^[2], nhưng chuyển đổi từ mô hình thí nghiệm sang điều trị lâm sàng còn nhiều thách thức.

Tác dụng sinh sản và nội tiết

Có một số bằng chứng hạn chế cho thấy sử dụng ashwagandha từ 2 đến 4 tháng có thể tăng mức testosterone và cải thiện chất lượng tinh trùng ở nam giới ^[1]. Đây là một trong những lĩnh vực được nghiên cứu nhiều nhất, nhưng quy mô nghiên cứu nhỏ và thiếu nghiên cứu lâu dài khiến kết luận chưa đáng tin cậy.

Những quan niệm dân gian chưa được chứng minh

Không có đủ bằng chứng để khẳng định ashwagandha hữu ích cho các điều kiện như hen suyễn, hiệu suất thể thao, chức năng nhận thức, bệnh tiểu đường, mãn kinh hay vô sinh nữ. Đặc biệt, không có nghiên cứu chất lượng cao nào chứng minh lợi ích điều trị COVID-19 từ ashwagandha.

An toàn sử dụng

Ashwagandha có thể an toàn khi dùng ngắn hạn (lên đến 3 tháng), nhưng chưa có đủ dữ liệu về tính an toàn dài hạn. Một số người có thể gặp tác dụng phụ như buồn ngủ, khó chịu dạ dày, tiêu chảy, nôn mửa. Trường hợp tổn thương gan rất hiếm nhưng đã được báo cáo. Người mang thai, cho con bú, hoặc mắc bệnh tự miễn, rối loạn tuyến giáy, hoặc nhạy cảm với hormone nên tránh dùng. Ashwagandha cũng có thể tương tác với nhiều loại thuốc bao gồm thuốc giảm đường, huyết áp, miễn dịch, an thần, chống co giật và hormone tuyến giáy.

Kết luận

Mặc dù có một số bằng chứng tiềm năng, nhưng nhiều quan niệm dân gian về ashwagandha chưa được chứng minh bởi khoa học. Người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt nếu đang dùng thuốc hoặc mắc bệnh nền.