Sự thật về Asian Ginseng: đâu là hiểu lầm phổ biến?

Nhân sâm châu Á: Đối chiếu quan niệm dân gian và bằng chứng khoa học

Tầm nhìn tổng quan

Nhân sâm châu Á (Panax ginseng) là một trong những thảo mộc được dùng lâu đời nhất trong y dược Đông Á, thường được biết đến với danh xưng "thuốc và thang mỗi" ^[1]. Theo lý thuyết y học cổ truyền, nhân sâm được xếp vào tính nhiệt, được dùng để bổ thận, châm biếm, tăng cường sức khỏe tổng thể và chống suy nhược ^[2]. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện đại chỉ ra một bức tranh phức tạp, nhiều lợi ích được gợi ý nhưng không đồng nhất giữa các nghiên cứu.

Tác dụng trên chức năng nhận thức và sức khỏe tim mạch

Một số nghiên cứu gợi ý nhân sâm châu Á có thể cải thiện chức năng nhận thức ở người trung niên, bao gồm tư duy trừu tượng, sự chú ý, kỹ năng tính toán và thời gian phản xạ, nhưng không đạt hiệu quả ở người trẻ tuổi. Tuy nhiên, mọi lợi ích của nhân sâm châu Á đối với trí nhớ dường như phụ thuộc vào việc kết hợp thêm bạch quả (ginkgo). Một tổng quan năm 2022 từ 20 nghiên cứu (1.295 người tham gia) nhận thấy nhân sâm châu Á đã cải thiện nhiều yếu tố chuyển hóa tim mạch ở người tiền tiểu đường và tiểu đường, bao gồm nồng độ đường huyết lúc đói, cholesterol toàn phần và một số dấu ấn viêm nhất định. Nhưng nhìn chung, các nghiên cứu về việc sử dụng nhân sâm châu Á để cải thiện kiểm soát đường huyết ở người bệnh tiểu đường vẫn chưa thể kết luận và còn mâu thuẫn.

Tác dụng phụ thần kinh và tình dục

Một số nghiên cứu cho thấy uống nhân sâm châu Á dường như cải thiện chức năng tình dục ở người bị rối loạn cương dương (ED). Nhân sâm châu Á cũng đã được nghiên cứu ở người trưởng thành có triệu chứng ED liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt, và một nghiên cứu nhỏ gợi ý rằng nó có thể cải thiện một số khía cạng của chức năng tình dệc. Tuy nhiên, phần lớp các nghiên cứu cho thấy nhân sâm châu Á không cải thiện hiệu suất vận động thể thao.

An toàn và chống chỉ định

Sử dụng nhân sâm châu Á qua đường uống ngắn hạn (bằng đường miệng, tối đa 6 tháng) theo liều lượng khuyến nghị dường như an toàn cho hầu hết mọi người. Tuy nhiên, các nghi vấn về tính an toàn lâu dài của nó đã được đặt ra, và một số chuyên gia khuyến cáo không nên dùng cho trẻ sơ sinh, trẻ em, phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú ^[3]. Hiện chưa có đủ thông tin đáng tin cậy để biết liệu nhân sâm châu Á dùng bôi ngoài da có an toàn hay không. Nó có thể gây ra các tác dụng phụ như kích ứng và nóng rát. Mất ngủ (khó ngủ) là tác dụng phụ phổ biến nhất của loại thảo mộc này. Các tác dụng phụ không phổ biến đã được báo cáo bao gồm phát ban nghiêm trọng, tổn thương gan và phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Nhân sâm châu Á có thể làm trầm trọng thêm các rối loạn tự miễn và can thiệp vào quá trình đông máu. Một số bằng chứng cho thấy nhân sâm châu Á có thể làm giảm mức đường huyết. Nếu mắc bệnh tiểu đường, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi sử dụng nhân sâm châu Á. Nhân sâm châu Á có thể tương tác với một số loại thuốc nhất định. Nếu đang dùng bất kỳ loại thuốc nào, hãy trao đổi với chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi dùng nhân sâm châu Á hoặc các sản phẩm thảo mộc khác; một số loại thảo mộc và thuốc tương tác theo những cách có hại.

Một số nghiên cứu về nhân sâm châu Á cho thấy nó có thể không an toàn khi dùng qua đường uống trong thời kỳ mang thai. Một trong các chất hóa học trong đó đã được phát hiện gây dị tật bẩm sinh ở động vật. Nếu đang cân nhắc sử dụng nhân sâm châu Á trong khi mang thai, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Hiện có rất ít thông tin về việc liệu sử dụng nhân sâm châu Á trong thời kỳ cho con bú có an toàn hay không.

Kết luận

Nhân sâm châu Á là một thảo mộc được tin dùng lâu đời, nhưng bằng chứng khoa học hiện tại chỉ hỗ trợ một số quan niệm dân gian một cách hạn chế và không đồng nhất. Hiệu quả trên chức năng nhận thức, sức khỏe tim mạch và chức n