Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Trang chủ/Công dụng truyền thống/Sự thật về Butterbur: đâu là hiểu lầm phổ biến?
CÔNG DỤNG TRUYỀN THỐNG

Sự thật về Butterbur: đâu là hiểu lầm phổ biến?

Đội ngũ biên tập Sức Khỏe Dinh Dưỡng
Cập nhật 20/9/2026 · 4 phút đọc · Bài mới
TRẢ LỜI NHANH

Butterbur (Petasites hybridus) là cây có tích luỹ dùng trong y dược, nhưng hiểu lầm phổ biến là coi nó an toàn cho mọi người. Thực tế, cây chứa pyrrolizidine alkaloids (PA) độc hại, có thể gây độc thận, phổi, tăng nguy cơ unG thư. Nên chỉ dùng sản phẩm PA-free được chứng nhận.

Butterbur: quan niệm dân gian vs bằng chứng khoa học

Butterbur (Petasites hybridus, còn gọi là Petasites officinalis) là cây được dùng lâu đời trong y dược cổ truyền, ngày nay càng được quan tâm làm thực phẩm chức năng và dược liệu [1]. Cây chứa nhiều hợp chất hoạt chất tiềm năng nhưng đồng thời cũng có pyrrolizidine alkaloids (PA) độc hại [1].

Thành phần hoạt chất và độc tính

Cây Petasites chứa lớp lớp hợp chất hoạt chất bao gồm sesquiterpene esters, sesquiterple lactones và pyrrolizidine alkaloids [2]. Trong đó, petasin và isopetasin sesquiterpene esters được coi là thành phần dược phẩm quan trọng nhất [2]. Tuy nhiên, PA có tính độc, có thể gây tổn thương gan, phổi và ung thư [2].

Tác dụng trên đau nửa đầu và viêm mũi dị ứng

Theo tóm tắt nội bộ, chiết xuất rễ butterbur có thể giảm tần suất đau nửa đầu ở người lớn và trẻ em khi dùng đường uống. Năm 2012, Viện Hàn lâm Thần kinh học Hoa Kỳ đề xuất butterbur phòng ngừa đau nửa đầu nhưng rút lại khuyến nghị năm 2015 do lo ngại an toàn. Chiết xuất lá butterbur có thể hữu ích với viêm mũi dị ứng khi dùng đường uống.

Hoạt chất chống đông và lợi thế thay thế

Dầu tinh dầu từ lá và rễ butterbur có hoạt chất chống acholinesterase vừa phải, lần lượt 33,24% và 26,37% [3]. Các chất chống cholinesterase được quan tâm vì có thể làm chậm tiến triển bệnh sa sút, nhưng hiện chỉ có một số thuốc đã được đăng ký chính thức [3]. Butterbur truyền thống cũng được dùng cho đau nửa đầu [3].

Lưu ý an toàn và chống chỉ định

Chỉ nên dùng butterbur đã qua xử lý loại trùng PA và được chứng nhận PA-free. Sản phẩm chứa PA không an toàn khi bôi lên da vì PA có thể hấp thụ qua vết cắt trầy xước. Trong thai kỳ và cho con bú, tránh dùng butterbur chứa PA do nguy cơ dị tật bẩm sinh và tổn thương gan. Thông tin về an toàn butterbar không chứa PA trong thai kỳ còn hạn chế. Nếu đang dùng thuốc, nên tham khảo ý kiến chuyên viên y tế trước khi dùng butterbar.

Kết luận

Butterbar có tiềm năng hỗ trợ một số triệu chứng như đau nửa đầu và viêm mũi dị ứng, nhưng cần lưu ý chọn sản phẩm PA-free. Bằng chứng khoa học còn hạn chế cho các bệnh lý khác. Luôn tham khảo bác sĩ trước khi dùng thảo dược.

Nguồn tham khảo

  1. Phytochemistry, Toxicology and Therapeutic Value of Petasites hybridus Subsp. Ochroleucus (Common Butterbur) from the Balkans — pubmed, 2020
  2. Phytochemistry, Toxicology and Therapeutic Value of Petasites hybridus Subsp. Ochroleucus (Common Butterbur) from the Balkans — pubmed, 2020
  3. Phytochemistry, Toxicology and Therapeutic Value of Petasites hybridus Subsp. Ochroleucus (Common Butterbur) from the Balkans — pubmed, 2020
Khoa học nói gì?— nghiên cứu được xem xét
Bằng chứng trên ngườiHạn chế
Bằng chứng trên động vậtHạn chế
Bằng chứng in-vitro (tế bào)Hạn chế

Chiết xuất rễ butterbur có thể làm giảm tần suất đau nửa đầu ở người lớn và trẻ em khi dùng đường uống. Năm 2012, Viện Hàn lâm Thần kinh học Hoa Kỳ (American Academy of Neurology) đã khuyến nghị butterbur để phòng ngừa đau nửa đầu. Tuy nhiên, Viện đã ngừng khuyến nghị vào năm 2015 do các lo ngại nghiêm trọng về độ an toàn. Các nghiên cứu về chiết xuất lá butterbur cho thấy nó có thể hữu ích đối với các triệu chứng viêm mũi dị ứng khi dùng đường uống. Có rất ít nghiên cứu về butterbur đối với các bệnh lý khác ngoài đau nửa đầu và viêm mũi dị ứng, và chưa thể đưa ra kết luận nào về tác dụng của nó đối với các bệnh lý khác.

Áp dụng trong đời sống

Trước khi dùng butterbur, chọn sản phẩm đã qua xử lý loại trùng PA và có nhãn PA-free. Tránh dùng thuốc này trong thai kỳ, cho con bú hoặc khi đang dùng thuốc chống đông. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi dùng thảo dược.

Câu hỏi thường gặp

Butterbur có an toàn không?
Chỉ an toàn khi dùng sản phẩm PA-free. PA gây độc gan, phổi, tăng nguy cơ unG thư.
Dùng butterbar cho đau nửa đầu có hiệu quả?
Có thể giảp giảm đau nửa đầu, nhưng khuyến nghị đã bị rút lại do lo ngại an toàn.
Nguồn tham khảo
1. Herbs at a Glance: Butterbur — NCCIH, National Institutes of Health (NIH), Hoa Kỳ
Cập nhật lần cuối 21/9/2026 · Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.

Có thể bạn cũng quan tâm