Sự thật về Cải xoong: đâu là hiểu lầm phổ biến?

Giới thiệu chung

Cải xoong (Nasturtium officinale hoặc Nasturtium microphyllum) là thực vật thủy sinh, bán thủy sinh thuộc họ Cải (Brassicaceae), có nguồn gốc từ châu Âu đến Trung Á. Cây có tên gọi đa dạng như xà lách xoong, tây dương thái, đậu ban thái, sống lâu năm, thân bò mọc rễ, lá kép long chim, hoa nhỏ trắng mọc thành chùm. Mùa ăn rau vào mùa đông xuân, hoa nở tháng 4-5, hái trước khi ra hoa hoặc đang ra hoa để dùng làm thuốc.

Thành phần dinh dưỡng và tác dụng dân gian

Cải xoong chứa 93,7% nước, 2,8% protid, 1,4% glucid, 2% cellulose, 0,8% tro, 89mg% calcium, 28mg% phosphor, 1,6mg% sắt, 15-45mg% iod, 25mg% vitamin C. Rau có tác dụng tẩy độc, lợi tiểu, vị hơi đắng hắc, thường dùng nhai tươi để giữ tác dụng chống ung thư do nhiệt độ cao làm giảm hiệu quả của men myrosinase. Cải xoong được ghi nhận an toàn khi ăn với số lượng cho phép vài ngày.

So sánh với bằng chứng khoa học

Theo nghiên cứu ^[1], cây chứa nhiều hợp chất như glucosinolates, isothiocyanates, polyphenols (flavonoids, phenolic acids, proanthocyanidins) và các nguyên tố vi lượng, chịu trách nhiệm cho tác dụng kháng miễn nhiễm, chống oxy hóa, kháng ung thư, kháng viêm và bảo vệ tim mạch. Những tác dụng này cộng đồng thường gọi là "tẩy độc", "lợi tiểu", "chống ung thư" đã được khẳng định một phần qua các thí nghiệm laborator.

Nghiên cứu trên thực đơn vật

Một nghiên cứu trên chuột thực hiện bởi ^[2] cho thấy chiết xuất Nasturtium officinale L. cải thiện tổn thương oxy hóa do oxymetholone gây ra trong tinh gà và thông số tinh trùng. Điều này hỗ trợ quan niệm dân gian về tính chất chống oxy hóa của rau.

Nghiên cứu khác ^[3] cho thấy Nasturtium officinale L. kết hợp với metformin giảm nhẹ bệnh đục thái dương nhiễm mỡ (PCOS) ở chuột thông qua đường tín hiệu Bax/Bcl-2/p53/caspase-3, cùng tác dụng chống viêm và chống oxy hóa. Kết quả này khẳng định tiềm năng điều trị các rối loạn nội tiết.

Nghiên cứu tiểu đường thận

Với tác dụng "lợi tiểu" truyền thống, một nghiên cứu ^[4] đã đánh giá tác dụng phòng ngừa đá thận do ethylene glycol gây ra ở chuột. Tuy nhiên, kết quả ^[5] cho thấy chiết xuất Nasturtium officinale không có tác dụng đáng kể trong giảm sự hình thành vòng đá cầu, cũng như không thay đổi đáng kể pH, canxi, creatinine, axit uric và thể tích nước tiểu 24 giờ. Điều này cho thấy quan niệm dân gian về "lợi tiểu mạnh" chưa được chứng minh khoa học.

Kết luận

Cải xoong là loại rau thông thường được dùng trong chế đông và dược liệu. Một số tác dụng dược lý như chống oxy hóa, kháng viêm đã được hỗ trợ bởi bằng chứng thí nghiệm. Tuy nhiên, một số quan niệm dân gian như tác dụng lợi tiểu mạnh trong phòng ngừa đá thận chưa được khẳng định. Người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dược liệu khi áp dụng điều trị các bệnh nền.